Cel

Celem studiów jest zaznajomienie i ugruntowanie wiedzy w zakresie zjawiska emigracji z państw trzecich na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i Unii Europejskiej oraz regulacji prawnych związanych z przepływem osób z państw trzecich, obowiązujących na poziomie unijnym i krajowym. Zagadnienie przyjazdu i osiedlania się emigrantów z państw trzecich na terytorium Polski i Unii Europejskiej jest zjawiskiem stałym i rozszerzającym się, wobec czego niezbędne wydaje się posiadanie odpowiedniej wiedzy przez osoby obsługujące cudzoziemców.

Emigracja niesie ze sobą określone korzyści ale również niebezpieczne a czasem tragiczne w skutkach zagrożenia. Świadomość tych zagadnień staje się niezbędna dla polskiego społeczeństwa w przededniu przewidywanego zwiększenia przyjazdu obywateli państw trzecich na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Związane jest to z nielegalna imigracją, ale także ze zwiększonym zapotrzebowaniem na osoby podejmujące na terytorium Polski zatrudnienie i działalność gospodarczą, jak również z nowymi regulacjami prawnymi ułatwiającymi powroty – repatriację naszych rodaków do kraju.

Przeznaczenie

Studia skierowane są do kadry kierowniczej i pracowników instytucji państwowych, którzy w ramach swoich obowiązków służbowych dokonują obsługi cudzoziemców – począwszy od administracji samorządowej szczebla podstawowego, administracji państwowej zespolonej i niezespolonej.

Tryb nauki i czas trwania

Studia trwają dwa semestry. Zajęcia odbywają się w soboty i niedziele, co dwa lub trzy tygodnie. Program obejmuje 180 godzin zajęć. Zajęcia prowadzone są w formie wykładów i ćwiczeń.

Warunki ukończenia studiów

Warunkiem ukończenia studiów jest aktywny udział w zajęciach, wykazanie się właściwym poziomem wiedzy i uzyskanie wymaganych zaliczeń i egzaminów przewidzianych w programie studiów oraz zdanie ustnego egzaminu końcowego.

Program studiów

Istota granic we współczesnym świecie (8 godzin)

Etymologia słowa „granica”; Granice geopolityczne i granice państwowe; Absurdy i paradoksy granic we współczesnym świecie (patologiczne wyartykułowanie granic bądź zanikanie ich form materialnych); Granice UE; Granice RP na tle granic UE – definicje, przebieg, oznakowanie; Instytucja „pogranicza”

Polityka wizowa Unii Europejskiej (24 godziny)

Wspólnotowy Kodeks Wizowy; Wizowy System Informacyjny; Procedury, warunki wydawania wiz; Wizy jednolite i wizy długoterminowe; Wizy z ograniczoną ważnością terytorialną; Wizy wydawane na granicy; Jednolity wzór wizy; Umowy UE o ułatwieniach wizowych z wybranymi państwami trzecimi; Lista państw trzecich, których obywatele są zwolnieni z obowiązku wizowego

Polityka azylowa Unii Europejskiej (12 godzin)

Zjawisko uchodźctwa we współczesnym świecie; Określenie państwa właściwego dla rozpoznania wniosku azylowego – Konwencja Dublińska i system EURODAC; Status uchodźcy i inne formy ochrony cudzoziemców; Procedury nadania i cofnięcia statusu uchodźcy

Zasady przepływu osób przez granice Unii Europejskiej – Kodeks Graniczny Schengen (20 godzin)

Przekraczanie granic zewnętrznych UE i warunki wjazdu do UE; Uproszczona i szczegółowa kontrola graniczna; Zasady kontroli granicznej wybranych kategorii osób (szefowie państw, posiadacze paszportów dyplomatycznych i służbowych, piloci, marynarze, pracownicy transgraniczna, osoby małoletnie); Procedury odmowy wjazdu na teren UE; Przejścia graniczne na zewnętrznych granicach UE; Tymczasowe przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych

Regulacje prawne z zakresu legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i Unii Europejskiej (16 godzin)

Analiza zakresu problematyki (pobyt krótkoterminowy – do 3 m-cy, długoterminowy, pobyt stały); Zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony; Zezwolenie na osiedlenie się; Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE; Prawo do połączenia się z rodziną

Warunki i tryb zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców z państw trzecich na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i Unii Europejskiej (8 godzin)

Podstawowa terminologia i najważniejsze zasady – co rozumie się pod pojęciem „wykonywanie pracy przez cudzoziemca”; Zezwolenie na wykonywanie pracy; Wyjątki od konieczności uzyskania zezwolenia na pracę przez cudzoziemca; Procedura uzyskania zezwolenia na pracę; Odmowa wydania zezwolenia; Obowiązki pracodawcy wobec cudzoziemca, który musi posiadać zezwolenie; Zasady podejmowania działalności gospodarczej przez cudzoziemców; Nabywanie nieruchomości położonych w RP przez cudzoziemców

Kontrola legalności pobytu i zatrudnienia cudzoziemców na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i Unii Europejskiej (8 godzin)

Dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej; Polski dokument podróży cudzoziemca; Tymczasowy Polski dokument podróży cudzoziemca; Tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca; Karta pobytu

Regulacje prawne w zakresie powrotu Polaków na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z państw trzecich – repatriacja i Karta Polaka (12 godzin)

Uwarunkowania historyczne przedmiotowej problematyki; Warunki i procedury uzyskania Karty Polaka; Korzyści wynikające z posiadania Karty Polaka; Skala zagadnienia

Regulacje prawa celnego w zakresie przepływu osób przez zewnętrzną granicę Unii Europejskiej – zwolnienia celne, dozór celny i kontrola celna (12 godzin)

Zasady przepływu osób przez granicę zewnętrzną UE; Tryb dostarczania i przedstawiania towarów przywożonych z państw trzecich; Zwolnienia celne w ruchu osobowym; Dozór celny i kontrola celna

Problematyka nielegalnej migracji na terytorium Unii Europejskiej z państw trzecich – zagrożenia i przeciwdziałanie (16 godzin)

Formy nielegalnej migracji na granicach UE; Zapobieganie nielegalnej migracji; Zobowiązania przewoźników; Odsyłanie osób przebywających nielegalnie; Umowy o readmisji; Współpraca i wzajemna pomoc państw członkowskich UE w zakresie zwalczania nielegalnej imigracji – Agencja FRONTEX i zespoły RABIT; System Informacyjny Schengen

Zjawisko handlu ludźmi w świetle regulacji prawa międzynarodowego, wspólnotowego i krajowego (8 godzin)

Przeciwdziałanie handlowi ludźmi w prawie UE i RP; Instytucje rządowe i organizacje pozarządowe zajmujące się przeciwdziałaniem handlowi ludźmi; Skala zjawisk i aktualne trendy

Instytucje prawa polskiego i Unii Europejskiej odpowiedzialne za stosowanie regulacji prawnych wobec cudzoziemców (16 godzin)

Urząd do Spraw Cudzoziemców; Urząd Wojewódzki; Straż Graniczna; Służba Celna; Policja – w tym CBS; Inne instytucje bezpieczeństwa państwa, np. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, prokuratura, sądy, także Inspekcja Transportu Drogowego, Straż Miejska, FRONTEX

Problematyka finansowa zarządzania przepływami migracyjnymi (4 godziny)

Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców, Fundusz Granic Zewnętrznych; Europejski Fundusz Powrotów Imigrantów; Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich

Ułatwienia i uproszczenia w kontekście przekraczania zewnętrznej granicy Unii Europejskiej – mały ruch graniczny (8 godzin)

Zasady funkcjonowania małego ruchu granicznego wyszczególnione w prawie UE; Problematyka małego ruchu granicznego na granicy RP z Ukrainą, Białorusią i Rosją; Mały ruch graniczny na zewnętrznych granicach lądowych innych państw UE z krajami trzecimi

Integracja cudzoziemców z państw trzecich na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (12 godzin)

Pomoc socjalna dla cudzoziemców; Edukacja cudzoziemców w Polsce; Problematyka – jak powyższych kompetencje międzykulturowe Polaków